Minisitiri Rwanyindo yatanze umurongo ngenderwaho mu gukora umurimo unoze no guhanga imirimo
Ku wa Gatatu tariki ya 01 Gicurasi 2019, Nyakubahwa Minisitiri w'Abakozi ba Leta n'Umurimo Rwanyindo Kayirangwa Fanfan, hamwe n'abandi bayobozi mu Nzego za Leta, iz’Abikorera, Imiryango Mpuzamahanga, Sosiyete Sivile, Sendika z’Abakozi, abakozi bo mu nzego zitandukanye ndetse n’abaturage b’Akarere ka Nyagatare bitabiriye ibirori byo kwizihiza umunsi mpuzamahanga w'Umurimo ku rwego rw’Igihugu wahujwe no kwizihiza Isabukuru y’imyaka ijana Umuryango Mpuzamahanga wita ku Murimo (International Labour Organization/ILO) umaze ushinzwe (1919-2019).
Uyu munsi wizihirijwe ku rwego rw'Igihugu mu Karere ka Nyagatare no ku rwego rw’ibigo bitandukanye Ku Nsanganyamatsiko igira iti "Umurimo Unoze, Umusemburo w'Iterambere Rirambye".
Mu kwizihiza uyu umunsi, Abayobozi batandukanye babanje gusura ibikorwa binyuranye by’ubuhinzi, ubworozi n’inganda bigamije guteza imbere umurimo mu Karere ka Nyagatare
Mu butumwa bwatanzwe, Bwana Chibebe Wellington, Umuyobozi w’Umuryango Mpuzamahanga wita ku Murimo mu Bihugu bigize Umuryango w’Afurika y’i Burasirazuba, wari witabiriye ibi birori yishimiye uko Ibirori byateguwe, anashimira Leta y’u Rwanda kuba yarahuje ibi birori no Kwizihiza Isabukuru y’imyaka ijana Umuryango Mpuzamahanga wita ku Murimo umaze ushinzwe.
Mu kwizihiza uyu munsi abaturage bashishikarijwe gukomeza gukorana umurava, bakora umurimo unoze ubafasha kugera ku iterambere. Uhagariye Urugaga rw’Abikorera muri ibi birori yagaragaje uruhare rukomeye bagira mu ihangwa ry’umurimo mu Rwanda, asezeranya ko batazasubira inyuma ahubwo bazafasha Guverinoma y’u Rwanda kugera ku ntego yihaye yo guhanga imirimo itanga umusaruro miliyoni imwe n’igice mu mwaka wa 2024.
Mu bandi batanze ubutumwa kuri uyu munsi barimo Umuyobozi w’Akarere ka Nyagatare, Uhagarariye Sendika y’Abakozi ndetse na Guverineri w’Intara y’Uburasirazuba bibanze mu gushishikariza abaturarwanda gukora kinyamwuga, bakikura mu bukene kandi bagahanga imirimo.
Nyakubahwa Rwanyindo Kayirangwa Fanfan, Minisitiri w’abakozi ba Leta n’Umurimo wari Umushyitsi Mukuru muri ibi birori, yashishikarije abanyarwanda gushyira imbaraga mu mirimo itandukanye bakora hagamijwe kunoza umurimo, kongera umusaruro no kwihutisha iterambere ry’Igihugu.
Agaruka ku ndangagaciro zikwiye kuranga umurimo unoze, Minisitiri w’Abakozi ba Leta n’Umurimo yasabye abakozi kubahiriza igihe, gutanga serivisi nziza, gukorana umurava kandi kinyamwuga, gukunda umurimo; gukorera ku mihigo, kuzuzanya, guteza imbere no gukunda ibikorerwa iwacu yibutsa ko gukora umurimo unoze bireba buri wese mu byo akora byose.
Yavuze kandi ko guhanga imirimo mishya byongera ubukungu, asaba ko abakora ubuhinzi n’ubworozi babukora basagurira amasoko, abakora ubucuruzi bakabukora kinyamwuga kandi bateza imbere iby'iwacu.
Minisitiri yibukije ko uruhare rwa Leta, Abikorera n'izindi nzego zose ari ingenzi mu kuzagera ku ntego yo guhanga imirimo mishya 1,500,000 ibyara inyungu nk'uko biteganyijwe muri Gahunda ya Guverinoma y’Imyaka irindwi (2017-2024). Yibukije kandi ko Guhanga imirimo byoroha kurushaho iyo habayeho: kugana Abajyanama mu by’imishinga n’ubucuruzi, bari mu Gihugu hose, babiri muri buri Murenge; gukomeza gukorana n’ibigo by’imari nk’Umurenge SACCO, Ikigega BDF binyuze muri Gahunda ya NEP KORA WIGIRE aho Urubyiruko n’Abagore bahabwa ingwate igera kuri 75%; gukomeza kugana gahunda zigamije kongera ubumenyingiro bukenewe ku isoko ry’umurimo.
Asoza ubutumwa bwe, Minisitiri rwanyindo yagaragaje ko ingufu zizakomeza gushyirwa mu byiciro by’ubukungu birimo amahirwe menshi yo guhanga imirimo; igenamigambi rifasha kubaka ubumenyi bukenewe ubu n’ubuzakenerwa ejo hazaza ku isoko ry’umurimo, no gukomeza kubyaza ikoranabuhanga amahirwe rifite mu guhanga umurimo no kunoza uburyo ukorwa.
Mu kwizihiza uyu munsi, hatanzwe ibihembo kuri ba Rwiyemezamirimo b’urubyriruko bahanze udushya dutanga imirimo kuri benshi, ku rubyiruko rwakoze ubuhinzi b’indashyikirwa bwatanze imirimo kuri benshi, ku bigo na ba Rwiyemezamirimo bafashije urubyiruko kwimenyereza umurimo aho ukorerwa, ku banyamakuru bakoze inkuru cyangwa ibiganiro bishishikariza Abanyarwanda kwihangira umurimo, ndetse no ku bajyanama mu mishinga n’ubucuruzi bafashije urubyiruko n’abagore gutegura imishinga myiza ikabona inguzanyo kandi igatanga imirimo kuri benshi.
Topics
On Thursday 18 September 2025, Hon. Minister of Public Service & Labour Amb. Christine Nkulikiyinka received Mr. Mejia Alex, Director of the Division…
Mu nama Nyunguranabitekerezo zabaye kuri uyu wa gatanu tariki 30/5/2025, mu ntara zose z’igihugu n’Umujyi wa Kigali zitabiriwe n’abasaga 2,000,…
On Monday 19 May 2025, Hon. Minister Christine Nkulikiyinka participated in the 20th International Labour Organization Regional Conference, currently…
1 May 2025 marked International Labour Day with a high-level event at Serena Hotel in Kigali, where the Ministry of Public Service and Labour and…
Kuri uyu wa mbere abasaga 500 biganjemo abayobozi muri za Minisiteri, ibigo bya Leta, Abikorera, abayobozi ba sendika n' abakora mu bucukuzi…
Kuri uyu wa Gatanu, tariki ya 11 Mata 2025 Minisitiri w'Abakozi ba Leta n'Umurimo Amb. Christine Nkulikiyinka ari kumwe n’abandi bayobozi bifatanyije…
Kigali, 21 February 2025
The Ministry of Public Service and Labour (MIFOTRA), in collaboration with its partners, launched the Child Labour Case…
Today, the Ministry of Youth and Arts (MOYA) and the Ministry of Public Service and Labour (MIFOTRA), in partnership with UNDP, awarded 260 young…
A 2-day workshop for the Global Accelerator initiative kicked off today in Nyamata, Bugesera, jointly organized by the International Labour…