Ngoma: Abaturage barashishikarizwa gutera amashyamba, kuyakorera no kuyabungabunga

Kuri uyu wa 9 Ugushyingo 2019, mu Ntara y’Iburasirazuba mu Karere ka Ngoma mu Murenge wa Rukumberi mu Kagari ka Ntovi mu mudugudu wa Ntovi Nyakubahwa Gerardine Mukeshimana, Minisitiri w’Ubuhinzi n’Ubworozi arikumwe na Nyakubahwa Rwanyindo Kayirangwa Fanfan, Minisitiri w’Abakozi ba Leta n’Umurimo akaba n’Imboni ya Guverinoma mu Karere ka Ngoma,  batangije igihembwe cyo gutera amashyamba no kwizihiza isabukuru ya 44 y’umunsi wo gutera amashyamba.

Mu ijambo ry’ikaze, Umuyobozi w’Akarere ka Ngoma, Bwana NAMBAJE Aphrodise, yashimye Minisitiri w’Ubuhinzi n’Ubworozi, Minisitiri w’Abakozi ba Leta n’Umurimo, Abasenateri, Abadepite, Abayobozi ku nzego zitandukanye n’Abaturage b’Umurenge wa Rukumberi baje kwitabira uyu muhango wo gutangiza igihembwe cyo gutera amashyamba aho hatewe ibiti birenga ibihumbi icumi (10000) ku buso bwa hegitari 12.7,  muri ibi biti harimo ibiti by’imbuto nka avoka n’imyembe, ibiti bivangwa n’imyaka ndetse n’ibindi.

Nyakubahwa Minisitiri w’Abakozi ba Leta n’Umurimo mu ijambo rye yatangiye abaza niba abaturage bazi akamaro ko gutera ibiti. Abaturage basubije ko igiti gifite akamaro kanini harimo gutangira umuyaga, kurwanya isuri, gutuma abaturage bahumeka umwuka mwiza, no kuzana imvura.

Nyakubahwa Rwanyindo yibukije abaturage kwitabira gahunda za Leta zirimo kwitabira gutanga ubwisungane mu kwivuza (mutuelle de santé) no gutera ibiti kandi abashishikariza kuzigira izabo. Yagize ati:”Biragaragara ko twese turikumva akamaro ko gutera ibiti, ntitubifate  nka gahunda ya Meya yazanye hano, ni gahunda yacu kugira ngo bidufashe gukomeza kugira imibereho myiza.

Asoza ijambo rye, Nyakubahwa Minisitiri Rwanyindo, yakomeje ashimira abaturage ku bwitabire bwabo mu gutanga ubwisungane mu kwivuza. Yasabye kandi abaturage gukomeza kwitabira gahunda za Leta kuko zibafitiye akamaro. Aho  yagize ati: “Reka duhuze izo gahunda zose tuzitabire kuko ni gahunda zacu zitugirira akamaro, zidufasha mu mibereho myiza yacu”.

Nyakubahwa Minisitiri w’Ubuhinzi n’Ubworozi Madamu Gerardine Mukeshimana, wari umushyitsi mukuru, yashimye abaturage anabashishikariza kongera imbaraga mu gutera amashyamba, kuyakorera no kuyabungabunga. Ati: “akenshi turatera ugasanga mu miganda nk’iyi ngiyi abaturage bitabiriye, abayobozi bahuye, ibiti bigaterwa, amashyamba agaterwa, ariko hashira umwaka, hashira amezi atandatu ukabona ibyakuze ni bikeya.

Mu rwego rwo kwirinda isuri, amapfa n’ibura ry’imvura ni ngombwa ko twongera imbaraga mu gutera amashyamba.

Minisitiri Mukeshimana yibukije kandi ko intego Guverinoma  yari yarihaye mu cyerekezo 2020 yo gutera amashyamba kuri hegitari 30% z’ubuso bw’Igihugu yayigezeho, aho 30.4% bw’ubuso bw’Igihugu buteyeho amashyamba nk’uko bigaragazwa mu nyigo yamuritswe muri uku kwezi. Ariko anibutsako mu karere ka Ngoma bagifite intambwe yo gutera kuko bakiri kuri 12%.

Mu rwego rwo gukomeza kubungabunga amashyamba, Minisitiri Mukeshimana yasabye abaturage kwitabira gahunda yo gukoresha ingufu zikomoka ku mashanyarazi na za Biogaz.

Topics


MIFOTRA and UNITAR to collaborate in capacity building and skills development

On Thursday 18 September 2025, Hon. Minister of Public Service & Labour Amb. Christine Nkulikiyinka received Mr. Mejia Alex, Director of the Division…

Read more →

Imyanzuro yafatiwe mu nama nyunguranabitekerezo ku ihangwa ry'umurimo mu ntara zose

Mu nama Nyunguranabitekerezo zabaye kuri uyu wa gatanu tariki 30/5/2025, mu ntara zose z’igihugu n’Umujyi wa Kigali zitabiriwe n’abasaga 2,000,…

Read more →

Minister Nkulikiyinka Highlights Rwanda’s Achievements at 20th ILO Regional Conference in Addis Ababa

On Monday 19 May 2025, Hon. Minister Christine Nkulikiyinka participated in the 20th International Labour Organization Regional Conference, currently…

Read more →

Labour day 2025: Government, Private, academia and development partners reflected on Job Creation as a shared priority

1 May 2025 marked International Labour Day with a high-level event at Serena Hotel in Kigali, where the Ministry of Public Service and Labour and…

Read more →

Umunsi mpuzamahanga w’ubuzima n’umutekano mu kazi (OSH) wizihirijwe i rwamagana

Kuri uyu wa mbere abasaga 500 biganjemo abayobozi muri za Minisiteri, ibigo bya Leta, Abikorera, abayobozi ba sendika n' abakora mu bucukuzi…

Read more →

KWIBUKA 31: Minisitiri Nkulikiyinka yifatanyije n'abarokokeye mu Ntara y'Iburasirazuba mu gikorwa cyo kwibuka

Kuri uyu wa Gatanu, tariki ya 11 Mata 2025 Minisitiri w'Abakozi ba Leta n'Umurimo Amb. Christine Nkulikiyinka ari kumwe n’abandi bayobozi bifatanyije…

Read more →

MIFOTRA LAUNCHES CHILD LABOUR CASE MANAGEMENT FRAMEWORK TO STRENGTHEN CHILD PROTECTION AGAINST CHILD LABOUR

Kigali, 21 February 2025 

The Ministry of Public Service and Labour (MIFOTRA), in collaboration with its partners, launched the Child Labour Case…

Read more →

Investing in future: 260 Young Entrepreneurs Awarded for Outstanding Projects in Youth Connect

Today, the Ministry of Youth and Arts (MOYA) and the Ministry of Public Service and Labour (MIFOTRA), in partnership with UNDP, awarded 260 young…

Read more →

Stakeholders, DPs, ILO, and MIFOTRA Convene to Align Policies with Job Creation

A 2-day workshop for the Global Accelerator initiative kicked off today in Nyamata, Bugesera, jointly organized by the International Labour…

Read more →
-->